Alternatieven voor ADHD medicatie → Neurofeedback, Mindfulness, Dieet, Cognitieve Gedragstherapie, Psycho-Therapie

De behandeling van kinderen met ADHD gebeurt normaal gesproken met medicijnen als Medikinet, Strattera, Ritalin, Concerta of andere medicatie die door de behandelend arts of psychiater wordt voorgeschreven. Hierdoor verbeterd het concentratievermogen en krijgen de kinderen meer rust. Afgezien van de goede werking van dergelijke medicatie, kun je als ouder(s) ook kijken naar alternatieven om de typische AD(H)D klachten aan te pakken.

Ritalin (methylfenidaat)

Ritalin is een van de meest gebruikte medicijnen voor de behandeling van ADHD klachten. Door de stimulerende werking van de medicatie op het centrale zenuwstelsel en het verbeteren van de concentratie zijn veel kinderen geholpen. De werkzaamheid van Ritalin en andere psychostimulantia is duidelijk aangetoond en daarom wordt het medicijn veelvuldig voorgeschreven. Van alle kinderen in Nederland met AD(H)D klachten, krijgt zo’n vier tot vijf procent het middel jaarlijks voorgeschreven.

Voor ouders met een kind met AD(H)D klachten kan de stap naar het gebruik van medicatie als Ritalin erg groot zijn. Met name als het gaat om een erg jong kind, kan het idee om je kindje medicijnen te geven, je tegen de borst stuiten. Gelukkig zijn er een aantal alternatieven beschikbaar, waarvan sommigen aantoonbaar effectief zijn.

De beschikbare alternatieve behandelmethoden hoeven niet exclusief ingezet te worden ter vervanging van medicatie als Ritalin. Als je kind(je) baat heeft bij de gebruikte medicatie kan een van de hieronder beschreven behandelmethodes juist als extra ondersteuning dienen.

Neurofeedback

Neurofeedback is een vorm van gedragstherapie waarbij de hersenen worden getraind om bepaalde klachten zoals aandachtsproblemen te verminderen. Op die manier, zo is de gedachtegang, kunnen aan ADHD gerelateerde klachten verminderen. De toepassing van een Neurofeedback Behandeling is niet beperkt tot kinderen met ADHD.

Naast het behandelen van AD(H)HD klachten, wordt het ook toegepast bij de Behandeling van PDD-NOS, Angst en Slaapproblemen.

Het gebruik van Neurofeedback biedt geen garantie op verbetering, maar kan zeer succesvol zijn als alternatief voor de reguliere behandeling met medicatie. Het kan daarnaast ook gebruikt worden om de afhankelijkheid van de voorgeschreven medicatie te verminderen. Deze methode kan worden gebruikt bij de behandeling van kinderen met ADHD van de leeftijd van zes jaar. De training is te volgen in diverse centra in Nederland.

De effectiviteit van Neurofeedback als alternatieve methode voor de behandeling van ADHD en ADD is nog niet wetenschappelijk bewezen. Ondanks het feit dat diverse onderzoeken bemoedigende resultaten laten zien, is er nog meer wetenschappelijk onderzoek nodig om de effectiviteit onomstotelijk te bewijzen.

Uit eerder onderzoek komt wel naar voren dat het toepassen van neurofeedback, vooral op het gebied van ‘aandacht tekort’ en ‘impulsiviteit’, positieve effecten heeft. Ook op het gebied van hyperactiviteit laten diverse onderzoeken hoopvolle resultaten zien. In de praktijk blijk dat 70 – 85% van de kinderen baat heeft bij deze behandelmethode. Er is sprake van een aanzienlijke vermindering van de klachten. Ook volwassenen met ADHD en aanverwante klachten reageren positief.

Braingame Brian

Speciaal voor kinderen met ADHD in de leeftijdscategorie van 8 – 12 jaar is ‘Braingame Brian’ ontwikkeld. Dit is een cognitieve training die vooral effectief is als aanvulling op bestaande behandelvormen. Te denken valt aan methodes als Psycho-Educatie, Oudertraining, Leerkrachttraining en Medicatie (bijvoorbeeld Ritalin). In tegenstelling tot de eerder beschreven alternatieven is Braingame Brian geen op zichzelf staand Alternatieve Behandeling van ADHD-klachten.

Braingame Brian kan eenvoudig in de thuissituatie worden ingezet waarbij het kind wordt begeleid door gecertificeerde trainers. De beperkte duur van de training (zes weken) en de relatief lage kosten (ongeveer 100 euro) maken dit tot een geschikte behandelmethode.

Volgens de website van Braingame Brian zijn eerste onderzoeksresultaten veel belovend. Zo lieten de kinderen zien dat de taken waarop ze hebben getraind, beter worden volbracht. Ook de cognitieve vaardigheden verbeteren en de gedragskenmerken nemen aanzienlijk af (Ten Brink et al., 2011; Van der Oord et al., 2012).

Meer informatie over Braingame Brian en de onderzoeksresultaten is te lezen op de website.

Cognitieve gedragstherapie

Cognitieve gedragstherapie is een uitstekende methode om AD(H)D klachten in de beginfase te behandelen. Door middel van deze therapievorm, wordt het kind zich bewust van het eigen handelen en functioneren. Dit is vooral doeltreffend om de impulsiviteit, die kenmerkend is voor ADHD’ers, in goede banen te leiden. Cognitieve Gedragstherapie (CGT) helpt je kind om de Impulsiviteit onder controle te krijgen. Hierdoor krijgt het kind meer grip of zijn of haar leven en leert het eerst na te denken voor het iets doet.

Een ander kenmerkend aspect in het gedrag van kinderen met ADHD is de moeilijkheid om goed te plannen en te organiseren. Ook het aanleren van deze vaardigheden kan ondersteund worden door CGT. Door het inzetten van Gedragstherapie leert het kind om beter te plannen, bijvoorbeeld bij het maken van huiswerk en krijgt het meer rust waardoor de Concentratie verbetert. Scholieren van de middelbare school hebben duidelijk baat bij het volgen van de training ‘Zelf-plannen’ en krijgen daardoor ook meer zelfvertrouwen.

Gedragstherapie als CGT kan een behoorlijke verlichting van de ADHD klachten betekenen. Dit is niet altijd het geval en soms kan het wenselijk zijn om naast de gedragstherapie ook medicatie te gebruiken.

LTO3

LTO3 is niet zo zeer een behandelmethode om de typische ADHD-klachten te behandelen, maar een voedingssupplement uit Canada. Door de samenstelling zou het supplement de kenmerkende symptomen van ADHD en diverse psychische klachten verminderen.

LTO3 bestaat uit de drie volgende ingrediënten:

  • L-Theanine
  • Viskuitextract (sementis)
  • Blauw glidkruid

Zowel volwassenen als kinderen laten weten dat het gebruik van LTO3 als alternatief voor Strattera, Medikinet, Dexamfetamine, Ritalin en Concerta, een bijzonder positief effect heeft. De goede werking zou hen in staat stellen om het gebruik van de reguliere medicatie af te bouwen of er zelfs volledig mee te stoppen.

Een bijkomend effect van het gebruik van LTO3 is dat de bijwerkingen van reguliere medicijnen verdwijnen. De effectiviteit van LTO3 als waardig alternatief voor medicijnen als Ritalin is (nog) niet wetenschappelijk vastgesteld waardoor sommigen twijfelen aan de betrouwbaarheid.

Lees meer over alle LTO3 Ervaringen bij mensen ADHD en ADD.

Homeopathie

Veel artsen en psychologen staan erg kritisch tegenover de effectiviteit van homeopathie. Aan de andere kant is er ook een groep mensen die overtuigd zijn van de werking ervan, ook bij de behandeling van ADHD-klachten. Alternatieve Arts Frans Kusse hoort bij die laatste groep. Met ruim 27 jaar ervaring in de homeopathische behandeling van patiënten, weet hij wat er mogelijk is.

In zijn optiek is ADHD niks meer dan een verzameling symptomen waarbij de oorzaak per persoon kan verschillen. Als arts is de bestrijding van de symptomen niet het belangrijkste voor hem, maar het vinden van de oorzaak.

Ik ga op zoek naar de bron van bijvoorbeeld klachten op het gebied van aandacht.

Zo kan er sprake zijn van een erfelijke aanleg voor Concentratieproblemen of onrust. Naast de genetische aanleg kunnen andere factoren de klachten versterken.

Als een detective ga ik op zoek naar oorzaken, zegt Kusse.

Zo kan er sprake zijn van een emotionele gebeurtenis als een echtscheiding, maar ook de voeding die het kind krijgt kan een belangrijke rol spelen in het ontstaan van de klachten. Zo stel ik me altijd de vraag hoe het kind in elkaar zit en waar het op reageert.

Volgens Kusse gaat het erom dat het kind weer in balans komt. Om die balans te herstellen zijn er zo’n drieduizend homeopathische middelen beschikbaar.

Je zoekt welk geneesmiddel bij een specifiek kind past om beter in balans te komen.

Dat een homeopathische behandeling effectief is staat vast volgens Kusse. Naar eigen zeggen heeft 60 tot 70 procent van de kinderen met ADHD die bij hem komen, baat bij een homeopathische behandeling. Geduld hebben is vaak van wezenlijk belang, zegt Kusse. In sommige gevallen is er meer informatie nodig van een kinderarts om een duidelijk behandelplan op te stellen.

Ouders komen vaak hier met de mededeling dat er nu iets moet gebeuren omdat het de schoolprestaties van hun kind beïnvloed. Mijn reactie is dan vaak dat we eerst drie maanden lang een Homeopathische Behandeling proberen. Mocht dat niet (voldoende) aanslaan, stap dan over op Ritalin. Ik heb op zich geen problemen met medicatie als Ritalin, maar het is geen geneesmiddel in de zin dat het de oorzaak aanpakt.

Het bestrijd naar mijn idee enkel de symptomen.

In tegenstelling tot de Reguliere Medicatie voor de behandeling van ADHD-klachten, wordt een homeopathisch middel tijdelijk voorgeschreven. Het volgen van een homeopathische behandeling is namelijk geen symptoombestrijding, maar genezing.

Heb je als arts een goed werkend homeopathisch medicijn gevonden, dan zie je ook dat de klachten bij het kind aanzienlijk verminderen. Dat wil niet zeggen dat het juiste medicijn op korte termijn is gevonden, vaak gaat daar een periode van enkele maanden tot soms een jaar aan vooraf. Bereik je als arts het juiste effect, dan kan het gebruik langzaam worden afgebouwd.

Knusse wil wel graag ouders van kinderen waarschuwen bij het consulteren van een homeopaat. Het is namelijk geen beschermd beroep, iedereen kan zich dus homeopaat noemen.

Bij het kiezen van een goede homeopaat is het daarom belangrijk om na te gaan of de desbetreffende homeopaat is aangesloten bij de Artsenvereniging voor Homeopathie (VHAN). Ook een lidmaatschap van de Vereniging van Professionele Homeopaten (NVKH) is een goede aanwijzing dat de homeopaat voldoende kennis in huis heeft.

Eliminatie- of RED-dieet

Het eliminatie- of RED-dieet is een relatief nieuwe methode die toegepast kan worden voor de behandeling van ADHD-klachten. Lidy Pelsser heeft gedurende tien jaar onderzoek gedaan naar de effectiviteit van het Eliminatiedieet. Dit dieet is speciaal toegespitst op kinderen met ADHD en ODD (een Agressieve Gedragsstoornis).

Pelsser is oprichtster van het naar haar vernoemde Pelsser RED centrum (voorheen ADHD Research Centrum).

Uitgaande van de theorie dat gedrag veelal wordt beïnvloed door externe factoren, is het eliminatie- of RED-dieet ontstaan. Een andere veel gebruikte naam voor dit dieet is het ‘Fewfoods-Dieet’. Druk gedrag wordt vaak in verband gebracht met ingrediënten als suiker, kleurstoffen en kunstmatige zoetstoffen. Uit onderzoek blijkt juist dat niet alleen die stoffen het gedrag kunnen verklaren, maar dat juist ook andere Voedingsmiddelen een rol spelen in het hele proces.

De basis van het dieet is dat bepaalde voedingsmiddelen niet gebruikt mogen worden. Zo kunnen kinderen met ADHD alleen kalkoen, lamsvlees, rijst, honing en brood eten. Ook mogen bepaalde groente- en fruitsoorten worden gegeten zoals bloemkool en banaan. Na vier weken vindt een evaluatie plaats. Indien het duidelijk is dat het dieet een gedragsverandering laat zien, kan het worden uitgebreid. Op die manier wordt duidelijk wat het effect is van bepaalde ingrediënten op het gedrag van het kind.

Het Pelsser RED centrum en het UMC St Radboud hebben het effect onderzocht in een studie in 2011.

Hieruit kwam naar voren dat het gedrag van kinderen met ADHD in 60 procent van de gevallen was verbeterd. Dit onderzoek en de resultaten zijn uitvoerig gepubliceerd in het gerenommeerde wetenschappelijk tijdschrift ‘The Lancet’.

Ondanks de onderzoeksresultaten heeft het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Mileu) gesteld dat er onvoldoende bewijs is dat dit dieet daadwerkelijk behulpzaam is bij het verminderen van de specifieke klachten.

Met andere woorden, er is geen garantie dat het dieet daadwerkelijk zorgt voor een gewenste gedragsverandering.

Mindfulness

Mindfulness is een andere methode waar kinderen met ADHD baat bij kunnen hebben. Dit kan gebruikt worden als alternatief voor bijvoorbeeld Ritalin, of als extra ondersteuning als het kind al medicatie gebruikt.

Mindfulness tracht de typische ADHD klachten te bestrijden door middel van een intensieve training. Niet zelden is hierbij de rol van de ouders van groot belang. Zaken als aandacht en concentratieproblemen worden hiermee aangepakt, net als andere vaak voorkomende problemen als impulsiviteit en agressie.

In veel gevallen loopt een cursus mindfulness voor kinderen parallel aan de training voor de ouders. Zij zijn immers degenen die dagelijks met hun kind omgaan en hebben er dus baat bij om op een kalme en bewuste manier met de uitdagingen om te gaan.

Mindfulness is een therapievorm waarbij de effectiviteit reeds lang is bewezen. Onderzoek van UvAMinds laat zien dat het inzetten van mindfulness bij kinderen met ADHD de klachten aanzienlijk doet verminderen. Ouders merken daarnaast dat ze ook baat hebben bij de training(en) en dat de concentratie toenam en men minder hyperactief is.

Mindfulness is ook via speciale trainingen geschikt voor ouders om hun kind steun te geven en Structuur aan te brengen.

Gezondheidszorgpsycholoog Sacha Lucassen zegt dat het voordeel van de deze Barkley-oudertrainingen is dat de deelnemers ook verhalen van andere ouders horen. Hierdoor herkennen veel ouders de ervaring van anderen waardoor de trainingen bijzonder effectief zijn.

De ouders worden door de training alerter op de verschillende factoren die het typische ADHD-gedrag in stand houden. Door het aanleren van een beloningssysteem kunnen ouders hun kind beter begeleiden en meer structuur bieden waardoor de aan ADHD gerelateerde klachten verminderen.

De Mindfulness Cursus voor Kinderen met ADHD richt zich niet alleen op het kind, maar ook de ouders worden hierbij intensief betrokken. Doordat de ouders hun kind dagelijks zien, zijn zij de beste therapeuten volgens Lucassen:

Onze ervaring is dat het vaak succes oplevert als je ouders therapeutische vaardigheden leert. Wij adviseren nooit alleen medicatie; die moet altijd samengaan met een of andere vorm van cognitieve gedragstherapie via de ouders en psycho-educatie voor het kind.

Een van de belangrijke onderdelen van mindfulness is het gesprek dat een kind heeft met een psycholoog. Hierdoor leren kinderen ook dat ADHD niet louter negatief is, maar dat het ook een positieve keerzijde heeft. Zo wordt aan het kind gevraagd om de Voordelen en Nadelen van ADHD op te schrijven en dan blijkt al snel dat er ook positieve zaken worden gemeld.

Lucassen zegt dat het vooral belangrijk is om het keurslijf van de school te doorbreken om op die manier de creatieve kant te ontwikkelen en te gebruiken.

De Mindfulness Training voor ADHD is niet alleen gunstig voor het kind, ook de ouders ervaren dat ze meer zelfvertrouwen krijgen. Ouders zeggen zelf dat ze vaak bezig waren om achter het kind aan te rennen om vervolgens elk brandje te blussen. De training helpt hen om een bredere visie te ontwikkelen en een gerichte aanpak te hanteren. Ouders weten daardoor beter wat er van hen wordt verwacht.

Dat betekent niet dat het verrassingselement volledig verdwijnt, maar door de bredere visie krijgen ouders wel de handvatten die nodig zijn in de Opvoeding van een Kind met ADHD. Lucassen merkt daarover op dat de ADHD-klachten het beste kunnen worden aangepakt door een combinatie van medicatie en gerichte oudertraining.

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.