De relatie tussen dyslexie en ADHD

ADHD en dyslexie

Terwijl ADHD bij kinderen tegenwoordig al heel snel wordt herkend, is dat niet altijd het geval geweest. Had je dertig of veertig jaar geleden ADHD, dan was je gewoon een moeilijk kind. Pas de laatste twintig jaar is hier een duidelijke omslag in gekomen. Zo zijn er niet alleen meer en betere medicijnen voorhanden om de symptomen te bestrijden, er is ook veel meer begeleiding mogelijk. Een kind met ADHD kan op die manier, binnen zijn of haar mogelijkheden, goed mee komen op school. Toch zijn we er nog niet.

ADHD en leerstoornissen

ADHD is vervelend, maar het staat vaak niet op zichzelf. Bij zo’n 50% – 60% van de ADHD’ers is ook sprake van een leerstoornis. Zo komt dyslexie, of populair gezegd woordblindheid, vaak voor. Het is een leerstoornis waardoor het lastig is voor degene die het heeft om woorden duidelijk van elkaar te onderscheiden. Geschat wordt dat ruim acht tot zeventien procent van de bevolking lijdt aan dyslexie.

In tegenstelling tot wat vaak wordt gedacht, is dyslexie niet eenvoudig te definiëren. Zo zal het bij persoon A betekenen dat hij of zij van achter naar voren leest, terwijl persoon B de woorden niet volledig kan lezen. In medische termen komt het erop neer dat dyslectici moeite hebben met het fonemisch bewustzijn: het herkennen en afbreken van de klanken van letters. Het segmenteren van woorden komt ook vaak voor bij deze aandoening. Dat een dergelijke aandoening flinke problemen kan geven in het dagelijks leven is dan ook een understatement.

Niet alleen lezen is moeilijk

Bij dyslexie gaat het vaak niet alleen om het goed lezen, maar ook het leren. Zo is het leren van het alfabet een zeer complexe uitdaging. Opvallend genoeg beschikken dyslectici wel over ruime verbale vaardigheden. Zo is de woordenschat vaak bijzonder goed ontwikkeld, net als verbaal begrip, dit in tegenstelling tot het lezen. De stelling dat goede sprekers vaak ook goede lezers zijn gaat voor deze groep dus niet op. Andere uitdagingen zijn onder meer spelling, cursief schrijven, vreemde talen en alle informatie die afhankelijk is van het geheugen zoals telefoonnummers onthouden.

ADHD en dyslexie

ADHD & dyslexie

Uit onderzoek blijkt nu dat ADHD-symptomen worden verergerd door dyslexie en vice versa. Zowel ADHD als dyslexie hebben verschillende gemeenschappelijke symptomen, zoals het snel kunnen verwerken van informatie, geheugenproblemen en een minder goed ontwikkelde motoriek. Voor een ouder of professional is het verschil tussen ADHD en dyslexie dus niet direct te herkennen.

Terwijl ADHD-symptomen al vaak vanaf de eerste schooldag herkenbaar zijnj, geldt dit voor dyslexie niet altijd. Meestal valt het pas op als een kind gaat leren lezen en schrijven. Ouders die daarentegen al in een vroeg stadium menen dat er iets anders aan de hand is, krijgen vaak te horen dat elk kind weer anders is. Met andere woorden ‘het valt wel mee’, tot juist het tegendeel wordt bewezen.

Dyslexie en succes gaan hand in hand

Ouders zijn soms (terecht) bang dat hun kind het label ‘dyslectisch opgeplakt krijgt. Ze willen niet dat hun kind zich anders voelt, maar dyslectische kinderen voelen zich nu eenmaal wel anders, omdat ze dat gewoon zijn. Het is echter veel belangrijker om te voorkomen dit het ‘anders’ zijn leidt tot een gevoel van minderwaardigheid. Studies tonen juist aan dat het zelfbeeld van kinderen die de diagnose ‘dyslexie’ hebben, juist door het benoemen positief wordt beïnvloed. Overigens is dyslexie geen beperking of tekortkoming: ruim 35% van de ondernemers is dyslectisch! Het toont dus aan dat dyslexie en succesvol zijn zeker hand in hand kunnen gaan.