Voor veel mensen met ADHD begint de behandeling met Ritalin (methylfenidaat). Het is één van de meest voorgeschreven medicijnen en helpt veel mensen om zich beter te concentreren, minder impulsief te zijn en rust te ervaren in hun hoofd. Helaas kan Ritalin bij sommigen ook vervelende bijwerkingen veroorzaken, zoals hartkloppingen, angstgevoelens, of problemen met slapen. Wanneer dat het geval is, kan een overstap naar dexamfetamine een goede volgende stap zijn.
Waarom overstappen van Ritalin naar dexamfetamine?
Iedere persoon reageert anders op medicijnen. Waar de één met Ritalin prima functioneert, kan een ander last krijgen van onrust, hartkloppingen of een onprettig gevoel. Zeker als je ook nog een medische voorgeschiedenis hebt, zoals een maagverkleining, is het belangrijk om medicatie te kiezen die het beste bij je lichaam past.
Dexamfetamine werkt net iets anders dan methylfenidaat en wordt vaak voorgeschreven als een tweede optie, bijvoorbeeld in de vorm van een kortwerkend middel. Dit kan voordelen hebben, zoals een betere verdraagbaarheid en meer controle over de dosering gedurende de dag.
De verschillende vormen van methylfenidaat
Misschien heb je nog niet gehoord dat er verschillende merken en varianten methylfenidaat zijn. Dit kan echt verschil maken. Zo is er bijvoorbeeld:
- Concerta: een langwerkende vorm die één keer (of vaker) per dag wordt ingenomen. Vaak 27mg of 36mg.
- Medikinet: beschikbaar in kort- en langwerkende varianten.
- Generieke merken zoals Sandoz of Teva, die vaak goedkoper zijn.
Sommige mensen merken dat ze van het ene merk minder bijwerkingen hebben dan van het andere. Als je Ritalin (methylfenidaat) hebt geprobeerd en last kreeg, kan het dus zeker de moeite waard zijn om samen met je behandelaar een ander merk of type te proberen voordat je overstapt naar dexamfetamine.
De kosten en vergoedingen van dexamfetamine
Helaas horen we vaak dat de overstap naar dexamfetamine ook financiële nadelen met zich meebrengt. Dexamfetamine is in Nederland namelijk niet opgenomen in het Geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS). Dit betekent dat zorgverzekeraars slechts een beperkte vergoeding geven, terwijl de eigen bijdrage voor patiënten vaak flink oploopt.
Voor veel mensen betekent dit een jaarlijkse eigen bijdrage van 600 tot 800 euro naast het wettelijk verplichte eigen risico van minimaal 385 euro. Dit kan natuurlijk een flinke financiële last zijn, zeker als je net gewend bent aan de medicatie en de rust die het geeft.
Meer over de vergoeding van medicijnen vind je op de website van het Zorginstituut Nederland:
Zorginstituut Nederland – Geneesmiddelenvergoedingssysteem (GVS)
Magistrale dexamfetamine: een betaalbaar alternatief?
Een mogelijke oplossing om de kosten te drukken is het gebruik van magistrale dexamfetamine. Dit is medicatie die speciaal voor jou wordt bereid in de apotheek, op basis van een recept van je psychiater. Het grote voordeel is dat magistrale dexamfetamine vaak (deels) wordt vergoed door je zorgverzekering, mits er een medische noodzaakverklaring is opgesteld.
Niet elke apotheek kan deze medicatie bereiden, maar gespecialiseerde apotheken zoals de Transvaal Apotheek in Den Haag hebben hier veel ervaring mee.
Houd er rekening mee dat de vergoeding per zorgverzekeraar en polis kan verschillen. Het is daarom verstandig om altijd eerst contact op te nemen met jouw verzekeraar om te vragen wat precies wordt vergoed.
Wil je er meer over lezen? Radar AVROTROS schreef een helder artikel over magistrale dexamfetamine dat je hier kunt vinden:
Magistrale dexamfetamine voor ADHD-patiënten – dit moet je weten
Praktische tips voor jouw overstap
- Overleg met je psychiater over het proberen van een ander merk methylfenidaat voordat je overstapt, als je dat nog niet gedaan hebt.
- Vraag je psychiater om een medische noodzaakverklaring als je kiest voor magistrale dexamfetamine.
- Neem contact op met je zorgverzekeraar om duidelijkheid te krijgen over de vergoeding van magistrale dexamfetamine.
- Overweeg een second opinion bij een ADHD-specialist of huisarts met veel ervaring in medicatie bij ADHD.
Een bemoedigende afsluiting
Het kan soms lastig en frustrerend zijn om te navigeren door medicatiekeuzes, bijwerkingen en de kosten die daarbij komen kijken. Toch is het belangrijk om te blijven zoeken naar wat het beste werkt voor jou en jouw situatie.
Onthoud dat je hierin niet alleen staat: er zijn veel mensen die dezelfde weg bewandelen en er zijn hulpbronnen en specialisten die je kunnen ondersteunen. Communiceer open met je behandelaar en zorgverzekeraar, vraag door wanneer iets niet duidelijk is, en wees niet bang om hulp te zoeken.
Met geduld en goede begeleiding kun je uiteindelijk de behandeling vinden die bij je past, waardoor je de rust en focus kunt ervaren die je verdient.
Team ADHDblog
