ADHD wordt vaak vooral bekeken vanuit de dingen die moeilijk kunnen zijn. Denk aan afleiding, uitstelgedrag, moeite met plannen, impulsiviteit of een hoofd waarin voortdurend nieuwe gedachten ontstaan.
Maar ADHD heeft ook kanten die juist heel positief kunnen zijn. Eén daarvan is enthousiasme.
Wanneer iemand met ADHD ergens echt interesse in heeft, kan die interesse opvallend sterk zijn. Een klein idee kan uitgroeien tot een enorme zoektocht naar informatie. Een nieuwe hobby kan ineens alle aandacht krijgen. En een simpele vraag kan ervoor zorgen dat je een avond lang alles over een onderwerp wilt weten.
Dat heeft veel te maken met nieuwsgierigheid.
In dit artikel kijken we naar de relatie tussen ADHD en enthousiasme, waarom nieuwe onderwerpen zo aantrekkelijk kunnen zijn en hoe nieuwsgierigheid juist een mooie eigenschap kan zijn.
ADHD en enthousiasme
Iedereen kan natuurlijk enthousiast worden. Toch zullen veel mensen met ADHD herkennen dat enthousiasme soms behoorlijk intens kan zijn.
Wanneer iets interessant is, kan er ineens veel energie ontstaan om ermee bezig te zijn. Je wilt meer weten, meer ontdekken en begrijpen hoe iets precies werkt.
Het verschil met een taak die je saai vindt, kan daardoor behoorlijk groot zijn.
| Wanneer iets interessant is | Wat je kunt merken |
|---|---|
| Nieuw onderwerp | Je wilt er steeds meer over weten. |
| Nieuwe hobby | Je stort je enthousiast op het ontdekken en leren. |
| Interessant probleem | Je blijft zoeken naar een oplossing. |
| Nieuwe informatie | Eén antwoord kan weer nieuwe vragen opleveren. |
Dat betekent niet dat iedereen met ADHD altijd enthousiast is. Het kan juist sterk wisselen. Een onderwerp kan vandaag ontzettend interessant zijn en een paar weken later nauwelijks nog aandacht krijgen.
Ook dat is iets wat veel mensen met ADHD zullen herkennen.
Waarom nieuwsgierigheid zo belangrijk kan zijn
Nieuwsgierigheid zorgt ervoor dat je iets wilt ontdekken.
Je wilt weten hoe iets werkt. Je wilt begrijpen waarom iets gebeurt. Of je vraagt je af wat er zou gebeuren als je het op een andere manier probeert.
Bij ADHD kan die nieuwsgierigheid ervoor zorgen dat je aandacht ineens sterk naar een bepaald onderwerp wordt getrokken.
Een eenvoudige zoekopdracht kan daardoor zomaar veranderen in een uitgebreide ontdekkingstocht.
- Hoe werkt dit eigenlijk?
- Waarom gebeurt dit?
- Wie heeft dit bedacht?
- Kan ik dit zelf leren?
- Wat gebeurt er als ik het anders aanpak?
Voor je het weet heb je antwoord op de eerste vraag, maar ondertussen alweer vijf nieuwe vragen.
En daar begint de volgende zoektocht.
Voorbeeld 1: een nieuwe hobby
Stel dat iemand met ADHD opeens interesse krijgt in fotografie.
In eerste instantie begint het misschien met één simpele vraag: welke camera gebruiken fotografen eigenlijk?
Daarna wordt er wat informatie opgezocht. Vervolgens worden verschillende camera’s vergeleken. Daarna komen lenzen, instellingen en fotografieblogs voorbij.
Een paar uur later weet je ineens wat diafragma, sluitertijd en ISO betekenen.
Misschien koop je uiteindelijk een camera en ga je enthousiast foto’s maken.
Dat enthousiasme kan enorm leuk zijn. Je leert snel, probeert dingen uit en ontdekt een nieuwe wereld.
En misschien blijft fotografie jarenlang een hobby. Maar het kan ook gebeuren dat de interesse na een tijdje minder wordt.
Dat betekent niet dat die interesse voor niets is geweest. Je hebt iets nieuws ontdekt en geleerd. Misschien komt de interesse maanden of jaren later weer terug.
Voorbeeld 2: één vraag die steeds groter wordt
Een ander voorbeeld is iemand die zich plotseling afvraagt waarom mensen eigenlijk bepaalde gewoontes hebben.
Die vraag leidt naar een artikel over gedrag. Dat artikel verwijst naar motivatie. Daarna komt dopamine voorbij. Vervolgens psychologie. En voor je het weet lees je over slaap, gewoontes, beloning en de werking van het brein.
De oorspronkelijke vraag was misschien binnen tien minuten beantwoord.
Maar de nieuwsgierigheid was inmiddels veel verder gegaan.
Dat is precies het mooie van nieuwsgierigheid. Je weet niet altijd waar een vraag je naartoe brengt.
Van interesse naar enthousiasme
Interesse en enthousiasme zijn niet helemaal hetzelfde.
Je kunt iets interessant vinden zonder er meteen veel energie van te krijgen. Enthousiasme ontstaat vaak wanneer iets je echt raakt, boeit of nieuwsgierig maakt.
Bij ADHD kan zo’n interesse soms behoorlijk sterk worden.
Je wilt informatie verzamelen, dingen uitproberen en het onderwerp van verschillende kanten bekijken.
Daarom kan iemand met ADHD soms binnen korte tijd opvallend veel kennis opdoen over een onderwerp dat hem of haar interesseert.
Waarom nieuwe dingen zo aantrekkelijk kunnen zijn
Nieuwe dingen hebben iets wat bekende en voorspelbare dingen soms missen: ontdekking.
Er zijn nog vragen. Er zijn nog mogelijkheden. Je weet nog niet precies wat je tegenkomt.
Dat kan ervoor zorgen dat een nieuw onderwerp veel aantrekkelijker voelt dan een taak die je al honderd keer hebt gedaan.
Een saaie administratieklus kan bijvoorbeeld eindeloos voelen, terwijl het uitzoeken van een compleet nieuw onderwerp ineens moeiteloos lijkt te gaan.
Het is daarom niet vreemd als iemand met ADHD denkt:
“Waarom kan ik hier drie uur mee bezig zijn, maar lukt die simpele taak van twintig minuten niet?”
Dat verschil heeft niet simpelweg te maken met luiheid of discipline. Interesse, uitdaging en nieuwsgierigheid kunnen een grote rol spelen in waar je aandacht naartoe gaat.
Een brede interesse kan een voordeel zijn
Misschien heb je niet één grote interesse, maar tientallen kleinere.
Vandaag wil je alles weten over fotografie. Morgen lees je over geschiedenis. Een week later ben je geïnteresseerd in technologie en daarna misschien weer in koken, psychologie of sport.
Dat kan soms voelen alsof je alle kanten op gaat.
Maar een brede interesse kan ook een voordeel zijn.
Je verzamelt kennis uit verschillende gebieden en kunt daardoor soms onverwachte verbanden leggen.
- Je kijkt vanuit verschillende perspectieven naar een probleem.
- Je bent bereid nieuwe dingen te proberen.
- Je stelt vragen wanneer iets niet logisch voelt.
- Je ontdekt regelmatig nieuwe onderwerpen.
- Je kunt kennis uit verschillende interesses met elkaar combineren.
Nieuwsgierigheid houdt je in beweging.
ADHD en nieuwsgierigheid gaan vaak hand in hand
Nieuwsgierigheid betekent niet dat je alles interessant vindt.
Het betekent juist dat bepaalde onderwerpen je aandacht enorm kunnen trekken.
Het kan iets kleins zijn. Een gesprek, een filmpje, een zin in een boek of een vraag die ineens in je hoofd opkomt.
Maar als het onderwerp je raakt, kan die ene gedachte het begin zijn van een hele ontdekkingstocht.
En dat kan verrassend veel opleveren.
Niet iedere interesse hoeft een succesverhaal te worden
Er zit ook een andere kant aan enthousiasme.
Je kunt namelijk heel enthousiast ergens aan beginnen en het later weer laten liggen.
Dat kan frustrerend zijn.
Je dacht misschien dat je eindelijk iets had gevonden wat je jarenlang zou blijven doen. Je hebt tijd en misschien geld geïnvesteerd en vervolgens verdwijnt de interesse langzaam.
Probeer daar niet automatisch een oordeel over jezelf aan te hangen.
Een interesse die voorbijgaat, maakt die interesse niet waardeloos.
Je hebt iets geleerd. Je hebt iets geprobeerd. Je hebt ontdekt wat je wel of niet leuk vindt.
En soms komt een oude interesse jaren later ineens weer terug.
Je hoeft niet van iedere interesse een project te maken
Misschien is dit wel een belangrijke gedachte.
Wanneer je ergens enthousiast over wordt, hoef je niet meteen alles aan te schaffen, een cursus te volgen of er een nieuw project van te maken.
Je mag ook gewoon nieuwsgierig zijn.
Een onderwerp interessant vinden is op zichzelf al genoeg.
Lees een artikel. Kijk een documentaire. Stel een paar vragen. Praat er met iemand over.
Je hoeft niet altijd ergens goed in te worden om ervan te mogen genieten.
Gebruik je enthousiasme als het kan
Als je merkt dat je ergens enthousiast van wordt, kun je die energie soms bewust gebruiken.
Een onderwerp waar je nieuwsgierig naar bent, kan bijvoorbeeld een ingang zijn om iets te leren waar je normaal gesproken moeilijk aan begint.
Misschien wil je beter leren schrijven. Begin dan met een onderwerp dat je interessant vindt.
Wil je meer bewegen? Zoek dan een sport of activiteit waar je daadwerkelijk nieuwsgierig naar bent.
Wil je iets nieuws leren? Kies niet automatisch wat volgens anderen het beste is, maar kijk ook naar wat jou interesseert.
Motivatie ontstaat namelijk niet altijd door jezelf harder toe te spreken.
Soms helpt het veel meer om iets te vinden waarvan je denkt:
“Hier wil ik meer van weten.”
Enthousiasme hoeft niet altijd nuttig te zijn
We leven in een wereld waarin bijna alles nuttig moet zijn.
Een hobby moet misschien geld opleveren. Een interesse moet iets bijdragen. Vrije tijd moet efficiënt worden besteed.
Maar nieuwsgierigheid hoeft helemaal niet nuttig te zijn.
Je mag iets interessant vinden omdat je het gewoon leuk vindt.
Je mag uren lezen over een onderwerp waar je uiteindelijk niets mee gaat doen.
Je mag enthousiast worden over iets kleins.
Niet alles hoeft een doel te hebben.
De positieve kant van ADHD
Wanneer we over ADHD praten, gaat het vaak over problemen. Dat is begrijpelijk, want ADHD kan in het dagelijks leven behoorlijk lastig zijn.
Maar het volledige verhaal is groter.
Er zijn ook eigenschappen waar mensen met ADHD plezier aan kunnen beleven. Enthousiasme, nieuwsgierigheid, spontaniteit, creativiteit en een sterke interesse in bepaalde onderwerpen kunnen daar onderdeel van zijn.
Dat betekent niet dat iedereen met ADHD dezelfde eigenschappen heeft.
ADHD ziet er bij iedereen anders uit.
Maar wanneer jij jezelf herkent in die enorme nieuwsgierigheid en het enthousiasme voor nieuwe onderwerpen, dan hoef je dat niet alleen maar als een probleem te zien.
Misschien is nieuwsgierigheid wel een kracht
Misschien hoef je niet altijd te proberen om je nieuwsgierigheid af te remmen.
Misschien mag je soms gewoon ontdekken.
Een vraag stellen.
Een nieuw onderwerp induiken.
Iets nieuws proberen.
En daarna misschien weer iets totaal anders ontdekken.
ADHD betekent niet alleen dat je aandacht alle kanten op kan gaan. Het kan ook betekenen dat je voortdurend nieuwe dingen blijft ontdekken.
En wie weet waar die volgende nieuwsgierigheid je brengt.
Dit artikel (© ADHDblog.nl) is bedoeld als algemene informatie over ADHD en vervangt geen medisch advies, diagnose of behandeling.
Praat mee
Heb je een ervaring, vraag of tip? Laat hieronder een reactie achter.